Zielona technologia i ekologia — porównanie czynników chłodniczych

Technologia10 lutego 20268 min czytania

Czynnik R290 vs R32 vs R410A — który najlepszy dla pompy ciepła?

Zespół PBAC·Certyfikowani instalatorzy pomp ciepła

W skrócie

R290 (propan, GWP = 3) jest rekomendowany w 2026 r. — najwyższa efektywność, zerowy wpływ na klimat, brak ryzyka regulacyjnego, prostszy montaż monoblokowy. R32 (GWP = 675) to dobra opcja dla systemów split. R410A (GWP = 2088) jest wycofywany. Samsung EHS i Neoheat używają R290, Mitsubishi i Fujitsu Comfort — R32.

Czym jest czynnik chłodniczy i dlaczego ma znaczenie?

Czynnik chłodniczy to substancja krążąca w zamkniętym obiegu pompy ciepła, która umożliwia przenoszenie ciepła z otoczenia do instalacji grzewczej. Jego właściwości fizyczne i chemiczne wpływają na efektywność energetyczną pompy, zakres temperatur pracy, wpływ na środowisko (potencjał tworzenia efektu cieplarnianego — GWP) oraz bezpieczeństwo (palność, toksyczność). Unia Europejska wprowadza coraz ostrzejsze regulacje (rozporządzenie F-Gas) ograniczające stosowanie czynników o wysokim GWP, co w perspektywie 2027-2030 wyeliminuje wiele czynników syntetycznych.

R290 (propan) — naturalny i ekologiczny

R290 to naturalny czynnik chłodniczy — propan — o GWP zaledwie 3 (praktycznie zerowy wpływ na efekt cieplarniany). Jest o ok. 20% wydajniejszy termodynamicznie niż R32 i R410A, co przekłada się na wyższy COP. R290 nie wymaga rejestracji w Centralnym Rejestrze Operatorów i z dużym zapasem spełnia restrykcje F-Gas 2025. Wadą jest łatwopalność — R290 klasyfikowany jest jako A3 (łatwopalny), dlatego pompy R290 mają hermetycznie zamknięty układ i nie wymagają serwisu F-gazowego. Napełnienie czynnikiem jest małe (0,6-1,5 kg). Pompy R290 w ofercie PBAC: Samsung EHS Mono R290 i Neoheat Eko Mono R290.

R32 — kompromis między ekologią a wydajnością

R32 (difluorometan) to czynnik syntetyczny o GWP 675 — trzykrotnie niższym niż R410A, ale zdecydowanie wyższym niż R290. Oferuje dobrą efektywność energetyczną i jest szeroko stosowany w nowoczesnych klimatyzatorach i pompach ciepła. R32 jest klasyfikowany jako A2L (umiarkowanie łatwopalny), co wymaga zachowania procedur bezpieczeństwa przy instalacji i serwisie. Montaż systemu split z R32 wymaga certyfikatu F-gazowego. R32 nadal mieści się w regulacjach F-Gas 2025, ale jego przyszłość po 2027 roku jest niepewna z powodu malejących kwot HFC. Pompy R32 w ofercie PBAC: Mitsubishi Heavy Hydrolution (modele 6-8 kW) i Fujitsu Waterstage Comfort.

R410A — odchodzący standard

R410A to mieszanina dwóch czynników HFC o GWP 2088 — najwyższym wśród porównywanych. Był dominującym czynnikiem w pompach ciepła przez ostatnią dekadę, ale regulacje F-Gas skutecznie wypierają go z rynku. R410A jest nadal stosowany w mocniejszych modelach (Mitsubishi Hydrolution Flexible 100/140, Fujitsu High Power i Super High Power) ze względu na sprawdzone właściwości termodynamiczne przy dużych mocach. Jednak nowe modele u wszystkich producentów przechodzą na R32 lub R290. Jeśli planujesz zakup na dłuższą perspektywę, R410A nie jest optymalnym wyborem — dostępność czynnika serwisowego może się zmniejszyć w kolejnych latach.

Porównanie parametrów

Porównajmy kluczowe parametry. Pod kątem GWP (wpływu na klimat): R290 = 3, R32 = 675, R410A = 2088 — im niżej, tym lepiej. Efektywność energetyczna: R290 najwyższa (COP do 5,10), R32 bardzo dobra (COP do 5,16), R410A dobra (COP do 4,28). Bezpieczeństwo: R290 łatwopalny ale hermetyczny (bezpieczny w użytkowaniu), R32 umiarkowanie łatwopalny, R410A niepalny. Montaż: R290 monoblok (bez F-gazu), R32 split wymaga F-gazu, R410A split wymaga F-gazu. Przyszłość regulacyjna: R290 pewna (bez ograniczeń), R32 prawdopodobne ograniczenia po 2027, R410A stopniowe wycofywanie.

Który wybrać w 2026 roku?

Dla nowych instalacji w 2026 roku R290 jest rekomendowanym wyborem — najwyższa efektywność, zerowy wpływ na klimat, brak ryzyka regulacyjnego, prostszy montaż (monoblok). Samsung EHS Mono R290 i Neoheat Eko Mono R290 to doskonałe opcje. R32 pozostaje dobrą opcją dla systemów split o mniejszych mocach — szczególnie Mitsubishi Hydrolution ALL-IN-ONE z jego wyjątkowym COP. R410A warto rozważyć jedynie jeśli potrzebujesz dużej mocy (14-17 kW) i nie ma jeszcze odpowiednika w R290/R32, np. Fujitsu Super High Power 16-17 kW. Niezależnie od wyboru, wszystkie pompy z oferty PBAC spełniają aktualne normy i kwalifikują się do dotacji.