Wykresy i dane energetyczne — COP i SCOP pompy ciepła

Technologia5 lutego 20267 min czytania

COP i SCOP pompy ciepła — co oznaczają i jak porównywać efektywność?

Zespół PBAC·Certyfikowani instalatorzy pomp ciepła

W skrócie

COP to stosunek ciepła do zużytego prądu w danym momencie (np. COP 4,0 = 4 kW ciepła z 1 kW prądu). SCOP to średnia sezonowa, lepiej oddająca realne koszty. Klasa A+++ wymaga SCOP powyżej 5,10 przy 35°C. Różnica 0,5 punktu SCOP to ok. 450 zł oszczędności rocznie. Przy porównywaniu sprawdzaj identyczne warunki pomiarowe.

COP — współczynnik efektywności punktowej

COP (Coefficient of Performance) to stosunek dostarczonej energii cieplnej do zużytej energii elektrycznej w konkretnych warunkach. COP = 4,0 oznacza, że z 1 kW prądu pompa produkuje 4 kW ciepła — 3 kW pochodzi z darmowej energii powietrza. COP podawany jest zawsze w standardowych warunkach pomiarowych, np. A7/W35 — co oznacza temperaturę powietrza +7°C i temperaturę wody zasilającej 35°C. Ważne: COP zmienia się w zależności od warunków — przy niższej temperaturze powietrza lub wyższej temperaturze wody COP spada.

SCOP — sezonowy współczynnik efektywności

SCOP (Seasonal Coefficient of Performance) to średnioważony współczynnik efektywności za cały sezon grzewczy, uwzględniający zmienność temperatur w ciągu roku. Jest obliczany według normy EN 14825 dla standardowego europejskiego klimatu (strefa umiarkowana — Strasburg). SCOP jest lepszym wskaźnikiem realnych kosztów eksploatacji niż COP, ponieważ uwzględnia fakt, że pompa pracuje w różnych temperaturach — od +15°C jesienią do -20°C zimą. Np. Samsung EHS Mono R290 5kW ma COP 5,10 (A7/W35), ale SCOP 4,84 — różnica wynika z uwzględnienia pracy w mrozach.

Klasa energetyczna a SCOP

Klasa energetyczna pomp ciepła wynika bezpośrednio z wartości SCOP. Dla urządzeń grzewczych przy temperaturze zasilania 35°C: A+++ to SCOP powyżej 5,10 (sprawność ponad 175%), A++ to SCOP 4,30-5,10, A+ to SCOP 3,60-4,30, a klasa A to SCOP 3,00-3,60. Przy temperaturze zasilania 55°C progi są niższe, bo osiągnięcie wysokiego SCOP jest trudniejsze. Dlatego ta sama pompa może mieć A+++ przy 35°C i A++ przy 55°C — to normalne i nie oznacza gorszej jakości.

Jak porównywać pompy ciepła po COP/SCOP?

Porównując pompy ciepła, zawsze sprawdzaj warunki pomiarowe — COP 5,0 przy A7/W35 to co innego niż COP 5,0 przy A10/W35. Porównuj SCOP przy tej samej temperaturze zasilania (35°C lub 55°C). Sprawdzaj COP przy niższych temperaturach (A2/W35, A-7/W35) — to pokazuje, jak pompa radzi sobie w mrozy. Oto porównanie pomp z oferty PBAC przy A7/W35: Samsung EHS Mono R290 5kW — COP 5,10, SCOP 4,84 (A+++). Neoheat Eko Mono R290 08 — COP 4,60, SCOP 199% (A+++). Mitsubishi Hydrolution 60 — COP 5,16, SCOP 190% (A+++). Fujitsu Comfort R32 10kW — COP 4,50, SCOP 178% (A+++).

EER i SEER — efektywność chłodzenia

Jeśli planujesz korzystać z pompy ciepła również do chłodzenia latem, warto zwrócić uwagę na wskaźniki EER (Energy Efficiency Ratio) i SEER (Seasonal EER). Działają analogicznie do COP i SCOP, ale dotyczą trybu chłodzenia. Samsung EHS Mono R290 ma EER do 4,00, co oznacza bardzo efektywne chłodzenie. Wskaźniki te są mniej istotne niż COP/SCOP, ponieważ sezon chłodzenia w Polsce jest krótki, ale warto je sprawdzić — efektywne chłodzenie to przyjemny bonus.

COP w praktyce — ile zapłacisz za ogrzewanie?

Przełożenie SCOP na realne koszty jest proste. Jeśli dom potrzebuje 10 000 kWh ciepła rocznie, a pompa ma SCOP 4,0, to zużyje 2 500 kWh prądu (10 000 / 4,0). Przy cenie prądu 0,65 zł/kWh roczny koszt ogrzewania wyniesie 1 625 zł. Porównanie: ta sama ilość ciepła z gazu (przy sprawności kotła 90% i cenie gazu 3,50 zł/m³) kosztuje ok. 3 900 zł. Z kotła węglowego (sprawność 60%, węgiel 1 200 zł/t) — ok. 3 000 zł. Różnica 0,5 punktu SCOP (np. 3,5 vs 4,0) to ok. 450 zł rocznie — na 15 lat użytkowania to 6 750 zł.