Nowoczesny salon z ogrzewaniem — porównanie typów pomp ciepła

Poradnik2 grudnia 20257 min czytania

Pompa ciepła powietrze-woda vs powietrze-powietrze — którą wybrać?

Zespół PBAC·Certyfikowani instalatorzy pomp ciepła

W skrócie

Pompa powietrze-woda grzeje budynek przez instalację wodną (podłogówka, grzejniki) i przygotowuje ciepłą wodę użytkową — to kompletny system zastępujący kocioł. Pompa powietrze-powietrze grzeje tylko powietrze, nie przygotowuje CWU. Dla polskich domów jednorodzinnych pompa powietrze-woda jest lepszą i bardziej kompletną inwestycją.

Jak działają oba systemy?

Pompa ciepła powietrze-woda (air-to-water) pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i przekazuje je do wody krążącej w instalacji grzewczej — ogrzewanie podłogowe, grzejniki, a także ciepła woda użytkowa (CWU). To kompletny system grzewczy zastępujący kocioł. Pompa ciepła powietrze-powietrze (air-to-air) to w istocie klimatyzator z funkcją grzania. Pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i oddaje je bezpośrednio do powietrza wewnątrz pomieszczenia przez jednostkę wewnętrzną (split). Nie grzeje wody ani nie współpracuje z instalacją grzejnikową.

Ogrzewanie i ciepła woda

Pompa powietrze-woda jest pełnoprawnym systemem grzewczym. Ogrzewa budynek przez instalację wodną (podłogówka, grzejniki) i przygotowuje ciepłą wodę użytkową — prysznic, kąpiel, zmywanie. Jeden system zastępuje i kocioł, i podgrzewacz wody. Pompa powietrze-powietrze ogrzewa wyłącznie powietrze w pomieszczeniach i nie przygotowuje CWU. Do podgrzewania wody potrzebne jest osobne urządzenie (np. bojler elektryczny, pompa CWU). To istotny dodatkowy koszt i mniejsza wygoda.

Efektywność i koszty eksploatacji

Pompy powietrze-powietrze mają wyższy COP punktowy (5-7) niż powietrze-woda (3-5), ponieważ nie muszą podgrzewać wody do wysokich temperatur. Jednak sezonowa efektywność (SCOP) jest zbliżona, bo pompy powietrze-powietrze tracą wydajność przy dużych mrozach szybciej. W praktyce koszty ogrzewania powietrzem mogą być o 10-20% niższe niż wodą, ale brak CWU w bilansie niweluje tę różnicę po doliczeniu kosztów osobnego podgrzewania wody.

Komfort i równomierność ogrzewania

Ogrzewanie podłogowe zasilane pompą powietrze-woda zapewnia najbardziej równomierny rozkład temperatury — ciepło promieniuje z całej powierzchni podłogi, bez przeciągów i zimnych stref. Nawet grzejniki dają stabilne ogrzewanie konwekcyjne. Pompa powietrze-powietrze grzeje strumieniem ciepłego powietrza z jednostki wewnętrznej. To powoduje nierównomierną temperaturę w pomieszczeniu (cieplej pod sufitem, zimniej przy podłodze) i wyczuwalny ruch powietrza. Każde pomieszczenie wymaga osobnej jednostki wewnętrznej, co przy wielu pokojach oznacza system multi-split.

Koszty zakupu i montażu

Pompa powietrze-powietrze jest tańsza w zakupie — klimatyzator split 3,5 kW kosztuje 4 000-8 000 zł z montażem. Jednak ogrzanie całego domu wymaga wielu jednostek (multi-split), co szybko podnosi cenę do 15 000-30 000 zł. Pompa powietrze-woda o mocy 8-12 kW to inwestycja 35 000-50 000 zł z montażem, ale to kompletny system — ogrzewanie, chłodzenie i CWU w jednym. Dodatkowo, pompy powietrze-woda kwalifikują się do wyższych dotacji (Czyste Powietrze, Moje Ciepło), co znacząco obniża realny koszt.

Którą wybrać? Podsumowanie

Pompa ciepła powietrze-woda to właściwy wybór, jeśli budujesz nowy dom z instalacją wodną, chcesz kompletny system grzewczy z CWU, zależy Ci na komforcie ogrzewania podłogowego lub chcesz wymienić kocioł gazowy/węglowy w istniejącym domu. Pompa powietrze-powietrze ma sens, gdy potrzebujesz przede wszystkim klimatyzacji latem z dodatkowym ogrzewaniem zimą, masz niewielki dom lub mieszkanie bez instalacji wodnej, lub szukasz najtańszego rozwiązania grzewczego bez CWU. W większości przypadków dla polskich domów jednorodzinnych pompa powietrze-woda jest lepszą i bardziej kompletną inwestycją.